فقط یک لحظه

                                   

خانه غرق سكوت است: آرامش قبل از طوفان. به زودي مهمانها مي رسند. آراز خوابيده و محمد براي تحويل گرفتن كيك بيرون رفته است. من در ميان بادكنك ها، آويزها، زلم زيمبوهاي گره خورده به ديوارها و تولدت مبارك ها  نشسته ام و متحيرم. كيك آراز كفشدوزكي است با بالهاي قرمز و شاخك هاي شكلاتي. براي سفارش كه رفته بوديم يك سازه سمبوليك در ذهن داشتيم، چيزي مثل كره زمين. ولي كفشدوزك را كه ديديم هرسه عاشقش شديم. من و محمد فكر كرديم پسركمان گذشته از ديدگاه درشت ما به عنوان موجودي با پتانسيل نهفته هزاران انسان بالغ موفق، در واقع كودكي است كه مثل همه بچه ها از ديدن رنگهاي ناهماهنگ شاد مي شود. پس بگذار كفشدوزك را كه مي گويند حشره آزادي و آرزوهاست در اولين كيك تولدش داشته باشد. بگذار كوچولوي ما بچگي كند و در بچگي آرزوهاي بزرگ داشته باشد. بگذار آزادي كودكي را با تمام وجود لمس كند. بگذار دستش را توي كيك فرو كند و بمالد به سر و صورتش. امروز روز اوست.

اينجا يك قطعه از بازي حلقه هوش افتاده و آنجا ملاقه و كفگير. آرازم با آن قدمهاي گنده گنده حملشان كرده. كف آشپزخانه پر از دانه هاي برنج است. تا جايي كه توانسته خورده و بقيه را له كرده: با دستهاي توانای كوچكش. همين چند ساعت پيش بود كه مودبانه و با مشت به در حمام مي كوبيد و "آتا" "آتا" گويان پدرش را صدا مي زد یعنی كه "من هم مي خواهم حمام كنم!" خدايا يعي يكسال گذشت؟ مگر همين چند ساعت پيش نبود كه متولد شد؟ همين دو سه دقيقه قبل نبود كه اولين قدمش را برداشت؟ چه زود گذشت! هرگز اين حجم از احساسات مختلف را در بازه زماني چنين كوتاه تجربه نكرده ام.... هرگز اينهمه مادر نبوده ام! پسرم براي يكسال خوشبختي كه به ما ارزاني داشتي از تو ممنونم. خدايا ... آيا اين منم؟ روزگار چه زود طي شد... بال و پري زد و حتي گذر نسيم پرهايش،‌ بادبادك دلم را تكانكي نداد. مي دانم. زمان هميشه اندك است. ناكافي است. من همين  يك لحظه را گرفته ام  و از دامانش آويزانم. يك دم ديگر آراز در را باز خواهد كرد و با صورت از ته تراشيده و نگاه درخشان سبز-آبي اش خواهد گفت: "مامان! من دارم تركت مي كنم. موهايت چه سفيد شده... بگو كه هنوز هم دوستم داري!"

من همين يك لحظه را دارم. همين يك لحظه است كه توانستم آراز را در آغوش بكشم و خواب هم آمد و پلكهاي عزيزش را بست. حلقه هاي موي بورش بوي شير مي داد. نكند اين دم فرار كند بازهم؟ ساعت خميازه مي كشد. مي ترسم بازهم زمان بگذرد. نرو! من هم آخر ميخكوبم به تو بي انصاف! آينده روي تخت خوابيده و من در يك چشم به هم زدن با گذشته گذشته ام! رفته ام!‌ من همين يك لحظه را دارم. يك لحظه براي بوسيدنش، دوست داشتنش، پرستيدنش! براي دادن هديه تولدش، بازي فكري و مكعبهاي خانه سازي و يك عالم كتاب. من فقط همين دم را فرصت دارم كه بگويم: پسرم تولدت مبارك!

پی نوشت۱: فرقت یار آخر شد... دو فرشته دیگر متولد شدند. شیوا جان! و بهار جان! مادر شدنتان مبارک باد... طی طریقتان در راه عشق مستدام...

پي نوشت۲: دو هفته اي زودتر گرد هم آمديم براي پاسداشت روز خاص تولد يكسالگي. پست بعدي ام را دور از ايران خواهم نوشت.... دوستان همه تان در پناه حق باشید.   

                                   

 

خواهم آمد... راه خواهم رفت، نور خواهم خورد، دوست خواهم داشت....

مادر!

پسرم در يازدهين ماهگرد زندگي اش در اين دنيا راه رفت و پروسه راه افتادن را كه از ده ماهگي و با برداشتن قدم نخست شروع كرده بود سر و سامان داد. حالا ديگر در هر گوشه از خانه و هر جا كه باشي سر و كله يك وروجك هفتاد-هشتاد سانتي متري پيدا مي شود يا يك لبخند بزرگ به معني مغرورانه "من مي توانم" (اين لبخند هر دو تا دندان و لثه بالايي كه يك دندان تازه را باردار است نشان مي دهد و باعث مي شود كناره هاي دماغش چين بخورد) و بازوهايي تا شده از آرنج و توي هركدام از دستها يك شي سنگين يا نيمه سنگين مثل دسته جاروبرقي، ماهي تابه دسته دار، ماژيك رنگي يا سطل زباله. حتي گاهي كه چيزهاي توي دستش سنگين است و راه رفتنش را مشكل مي كند، كله اش را به حالت تاييد تكان مي دهد و خودش را تشويش مي كند و مرتب به خودش مي گويد بيا!!!

مرد كوچولوي من صداي جوجه و گربه را هر موقع كه لازم شد (مثلا وقتي كه بخواهد مامان و بابا را شيفته خودش كند) تقليد مي كند، دماغ را نشان مي دهد، و تعداد كلماتي كه ادا مي كند به ده رسیده است. (مي مي، ماما،‌ آتا (پدر)، ناي ناي، جيز(روشنايي)، پيشي، قاقا،‌ گل(بيا)، توشدي(افتاد)،‌ دردر(گردش،‌ بيرون). جاي اشيا را مي داند و انسانهاي آشناي اطرافش را به اسم مي شناسد و با گفتن اسمشان به سمتشان نگاه مي كند. از ميان عكسهاي توي كتاب ولي، فقط گربه را مي شناسد و نشانمان مي دهد آنرا هم واقعا دل به شكم كه آيا مي داند همان گربه اي است كه در كوچه و خيابان مي بينيم يا نه.... به راحتي از ما تقليد مي كند (بايد ببيني وقتي را كه به كمك لبها و انگشتانش حركت ما را تكرار مي كند)، باي باي مي كند، انگشت اشاره اش را به حالت گفتن "نه" تكان مي دهد. دستورات ساده را مي فهمد و همكاري مي كند. و بيني هر كس را كه خيلي دوست داشته باشد گاز مي گيرد!

دردسر هفته گذشته ما همان دندان سوم بود كه هيچ قصد در آمدن ندارد ولي از همان پشت پرده حضورتوانسته پسرك خنده روي ما را به موجود غرغروي بد اخلاقي تبديل كند. طفلكم در رنج بود و ما هم از بدي حالش در عذاب.... عاقبت چند قطره داروي "هومئوپاتي" به كمكمان آمد. هنوز هم وابسته اين داروي بي ضرر گرفته شده از طبيعت هستيم: هر 4 ساعت يكبار.

بازهم مادرم، داريم بار و بنديل مي بنديم براي رفتن. خيلي زود ايران را دوباره و اين بار براي مدت طولاني تري ترك مي كنيم. باز هم مثل هميشه نگرانم و از آينده نامطمئن. خدا را شكر مي كنم به خاطر فرصتي كه به من اعطا شده براي ديدن جهاني نو و انسانهايي نو و ديدگاههايي فراتر از حجم كنوني ام. و روحم در تب و تاب است و نگران از هم گسيختن رشته هايي كه حتي هم اكنون پسرم با سرزمين پدري و مادري اش به هم بافته است. نگران جشمهای منتظری که باقی می گذارم. آنها که دوستشان دارم و با دنیا دنیا دارندگی و افتخار عوضشان نمی کنم... اگر همه چيز چنانكه بايد پيش برود يكروز بازهم بر مي گردم تا با ذهني دیگرگون به وطن محبوبم ياري رسانم. يكروز عاقبت بر مي گردم و اميدوارم آن روز پر دور نباشد...

پسرم: مادرها دو دسته اند. يك دسته مادراني كه دوست داشتن فرزندانشان بوي خودخواهي مي دهد. آنها اين موجودات كوچولوي فوق العاده را دوست دارند چون عاشق شخص شخيص خودشان هستند! (با آنها بازي مي كنند، ازروزگار انتقام مي گيرند، غرورشان را ارضا مي كنند، نسلشان را ادامه مي دهند، حرص و جوششان را خالي مي كنند،‌ پدر گريزپا را پابند مي كنند يا خانواده شان را تحكيم مي بخشند!) و براي همين هم هست كه هرجا منافع خودشان و بچه هايشان در تعارض باشد بي شك خودشان را انتخاب مي كنند. دسته ديگر آنهايي هستند كه فرزنداشان را صرفا به خاطر خود آنها دوست دارند و جز سعادت آنها هيچ نمي خواهند. از نشانه هاي اين مادران متعالي همين بس كه در دايره تقسيم منافع هرگز سخني از خودشان مطرح نيست يا زحمات بي پاياني كه كشيده اند!! از وقتي كه راه رفتن را شروع كرده اي نگراني در دلم لانه كرده، به جاي آن خوشحالي كه انتظارش را مي كشيدم. به نحوي حس مي كنم كه حالا به تعريفي كه از انسان مستقل و بالغ دارم نزديكتر شده اي و بيشتر قابل احترامي و در نتيجه خيلي نزديك است روزي كه بخواهي از پيشم بروي، با همين قدمهاي نامطمئنی كه امروز حاضرم جانم را فدايشان كنم! كمي مي ترسم. ترسم از اين است كه نتوانم مادر ايده الي باشم و دوري ات را تاب بياورم! و نتوانم خودخواهي ام را جدا كنم از دوست داشتنت؛ همانطور كه گاهي نمي شود همه ريگها را از برنجي پاك شده جدا كرد! همان يك ريگ نه تنها پلوي خوشمزه ات را زهر مي كند به كامت، ممكن است دندانت را هم بشكند! اما پسركم! من سعي ام را مي كنم. قول مي دهم.

پي نوشت: بالاخره آمد! دندان محترم سر سنگين شماره 3را مي گويم.... بالا سمت راست. ما منتظر چهارمي اش هستيم....

عنوان مطلب: "و پیامی در راه" ،سهراب سپهری